Bahçe İç

Bahçenizde Yardımcı Böcekler

Bir bahçede zararlı popülasyonunu baskılamanın iki yolu vardır: dışarıdan müdahale etmek ya da bunu yapacak canlıları bahçede tutmak. İkincisi daha yavaş kurulur ama işlemeye başladığında bakım maliyeti neredeyse sıfırdır. Yardımcı böcekler, avcılık ve asalaklık yoluyla yaprak biti, kırmızı örümcek, tırtıl ve beyazsinek gibi türlerin sayısını dengede tutar; arılar ve diğer tozlaşıcılar ise domates, kabak, çilek gibi ürünlerde meyve tutumunu doğrudan etkiler.

Kimler Neyi Avlıyor?

Bahçenizde hangi türü desteklemeniz gerektiği, hangi zararlıyla uğraştığınıza bağlıdır. Zararlı teşhisini doğru yapmadan yararlıyı davet etmek, boş bir sofra kurmaya benzer.

Faydalı canlı Hedef aldığı zararlı Etkili olduğu dönem Çektiği bitkiler
Uğur böceği (larva + ergin) Yaprak biti, unlubit, koşnil İlkbahar ortası – sonbahar Rezene, dereotu, kişniş, karahindiba
Yeşil dantel kanat (larva) Yaprak biti, thrips, küçük tırtıllar Yaz boyu Ayçiçeği, kozmos, tatlı üçgül
Parazitoit arılar Yaprak biti, beyazsinek, tırtıl yumurtaları Geç ilkbahar – yaz Şemsiyegiller (maydanoz, havuç çiçeği)
Çiçek sinekleri (syrphid) Yaprak biti; ergini tozlaşma yapar İlkbahar – sonbahar başı Kadife çiçeği, hardal, karabuğday
Yaban arıları ve bal arısı Zararlı avlamaz; tozlaşma sağlar Çiçeklenme dönemi Lavanta, biberiye, adaçayı, fesleğen
Yer böcekleri (Carabidae) Sümüklüböcek, toprak larvaları Gece, tüm sezon Malç altı, taş ve kütük gölgeleri

Adım Adım Kurulum

  1. Önce zararlıyı tanımlayın. Yaprak altına bakın, yapışkan tuzak asın, gece bir fenerle dolaşın. Yaprakta düzensiz delik varsa tırtıl veya sümüklüböcek; yapraklar kıvrılıp yapış yapış olmuşsa yaprak biti; ince ağ ve sararma varsa kırmızı örümcek olma ihtimali yüksektir. Zararlı böcek türlerini ayırt etmeye dair ayrıntılı içerik sitede ayrıca yer alıyor.
  2. Kimyasal geniş spektrumlu ilaçları bırakın. Bu ilaçlar zararlıyı da avcıyı da öldürür; ancak zararlı popülasyonu çok daha hızlı toparlandığı için ikinci dalga genellikle birincisinden şiddetli olur. Zorunlu durumda potasyum sabunu veya yağ bazlı ürünleri, akşamüstü ve yalnızca bulaşık bölgeye uygulayın.
  3. Çiçeklenme takvimini kesintisiz kurun. Faydalı böceklerin çoğu, larva döneminde avcıdır ama ergin haldeyken nektar ve polenle beslenir. Mart–Ekim aralığında her ayda en az iki tür çiçekte olacak şekilde plan yapın. Şemsiye biçimli, sığ nektarlı çiçekler (dereotu, rezene, kişniş, maydanozun çiçeğe kalkmışı) küçük parazitoit arılar için en verimli kaynaktır.
  4. Bir “kaos köşesi” bırakın. Bahçenin %5–10’unu tamamen düzenlemeden bırakmak, kışlama alanı sağlar. Kuru dal yığını, kesilmemiş ot, birkaç düz taş ve devrilmiş bir saksı; yer böcekleri ile kışı ergin geçiren uğur böcekleri için yeterlidir. Bahçe duvarını yeşillendirmek de aynı işlevi görür: sarmaşık dokusu, kışın böcekler için sığınak olur.
  5. Su ve yuva ekleyin. Sığ bir tabağa çakıl doldurup su koyun; arılar boğulmadan içebilsin. Yalnız yaşayan arılar için 4–10 mm çapında, arka ucu kapalı, 12–15 cm derinlikte kamış ya da delinmiş odun bloğu kullanın. Güneye bakan, yağmurdan korunaklı bir duvara 1–1,5 m yükseğe asın.
  6. Toprağı ve malçı ihmal etmeyin. Organik maddesi yüksek toprak, avcı böcek ve örümceklere barınak sağlayan bir zemin faunası besler. Kompost ve organik malç, yalnızca bitki kökü için değil, bu toprak üstü avcılar için de yatırımdır.
  7. Ölçün. Haftada bir aynı beş bitkiyi kontrol edip yaprak biti kolonisi sayısını not edin. Doğal denge kurulduğunda zararlı sıfırlanmaz; belirli bir seviyede dalgalanır. Amaç yok etmek değil, ekonomik zarar eşiğinin altında tutmaktır.

Sık Yapılan Hatalar