Bahçe İç

Küçük Bahçeler için Tasarım Fikirleri

Küçük bir alanda çalışmak, aslında büyük bahçelerden daha fazla planlama disiplini ister. 20 metrekarelik bir arka bahçede yanlış konumlanmış tek bir çalı, toplam alanın %10'unu kullanılamaz hale getirebilir; aynı hata 200 metrekarede fark edilmez bile. Bu nedenle sınırlı alanda bahçe tasarımı, "ne ekleyeceğim" sorusundan çok "hangi işlevi hangi katmana yerleştireceğim" sorusuyla başlar. Aşağıdaki adımlar, ölçüm aşamasından bitki seçimine kadar sırayla ilerleyen, uygulanabilir bir çalışma düzeni sunuyor.

Adım Adım Küçük Bahçe Tasarımı

  1. Alanı ölçün ve kağıda dökün. Metre ile kenar uzunluklarını alın, 1:50 ölçekte (1 metre = 2 cm) basit bir kroki çizin. Kapı, pencere, musluk, elektrik prizi, giderler ve komşu duvar yükseklikleri mutlaka işaretlenmeli. Küçük alanlarda hata payı 20-30 cm'yi geçerse mobilya ya da yükseltilmiş yatak sonradan sığmaz.
  2. Güneş haritası çıkarın. Bir açık günde 09:00, 12:00, 15:00 ve 18:00'de gölgeleri krokiye çizin. Günde 6 saatten fazla ışık alan yerler "tam güneş", 3-6 saat "yarı gölge", 3 saatin altı "gölge" olarak sınıflanır. Domates, biber, fesleğen ilk gruba; yeşillikler, nane, ıspanak ikinci gruba; eğrelti, hosta, sarmaşık üçüncü gruba gider. Bu harita olmadan yapılan bitki seçimi, ilk sezonda %40'a varan kayıpla sonuçlanabilir.
  3. Dolaşım hattını önce çizin. Bir kişinin rahatça geçmesi için 60-70 cm, iki kişi ya da el arabası için 90-110 cm genişlik gerekir. Yolu köşegen veya hafif kavisli kurgulamak, dikdörtgen bir alanda derinlik hissini belirgin biçimde artırır; düz ve duvara paralel yol ise alanı olduğundan küçük gösterir.
  4. Dikey katmanı devreye alın. Küçük bahçenin en büyük rezervi zemin değil, duvarlardır. 2 metre yüksekliğinde ve 1 metre genişliğinde bir duvar yüzeyi, kademeli saksı sistemiyle yaklaşık 6-8 bitkilik ek alan demektir. Bahçe duvarını yeşillendirme yaklaşımları, kafes (trellis), askılı çanaklar ve cep panellerle bu hacmi ekim alanına çevirir. Sarmaşıklarda kök hacmi küçüktür ama su tüketimi yüksektir; bunu sulama planında hesaba katın.
  5. Yükseltilmiş yatak ya da kap seçin. Zemin betonsa kaplar, toprak varsa 30-40 cm yükseklikte yatak mantıklıdır. Kap derinliği bitki grubunu doğrudan belirler:
Bitki grubu Minimum kap derinliği Kap hacmi (yaklaşık) Işık ihtiyacı
Marul, roka, ıspanak 15-20 cm 5-10 L Yarı gölge
Fesleğen, maydanoz, nane 20 cm 5-8 L Yarı gölge - güneş
Biber, patlıcan 30 cm 15-20 L Tam güneş
Domates (sırık) 40 cm 25-40 L Tam güneş
Cüce meyve ağacı 50 cm+ 60 L+ Tam güneş
  1. Toprak karışımını kaba göre kurun. Kaplarda bahçe toprağı tek başına sıkışır ve havalanmaz. Kaba hatlarla 5 ölçek torf/kokopit, 3 ölçek olgun kompost, 2 ölçek perlit ya da iri kum oranı çoğu sebze için işe yarar. Toprağı hazırlamak ve kompostu evde üretmek, küçük bahçede maliyetin en çok düştüğü iki kalemdir; 60 litre hazır harç almak yerine mutfak atığından beslenen bir kompost kabı sezon boyu takviye sağlar.
  2. Sulamayı otomatikleştirin. Küçük hacimli kaplar, açık toprağa göre 2-3 kat hızlı kurur. 4 mm damlama hattı ve ucuz bir zaman ayarlı vana, yaz aylarında elle sulamaya göre hem su tüketimini hem de kayıpları azaltır. Damlatıcıyı kap başına 1-2 adet, saatte 2 litre debili seçmek çoğu düzen için yeterlidir.
  3. Görsel düzeni son adımda kurgulayın. Üç kural yeterli: tekrar (aynı kap veya aynı bitkiyi 3 kez kullanmak), sınırlı palet (en çok 3 ana renk), odak noktası (bir ayna, bir cüce ağaç veya bir su kabı). Küçük alanda 8 farklı saksı modeli görsel gürültü yaratır; aynı formun üç boyu ise düzen hissi verir.
  4. Mevsim takvimi çıkarın. Aynı 2 metrekarelik yatak, ilkbaharda roka, yazda fesleğen, sonbaharda ıspanak verebilir. Mevsime göre ekim planı, küçük bahçede alanı fiilen üçe katlayan tek müdahaledir.

Sık Yapılan Hatalar