Mevsime Göre Ne Ekmeli

Ekim takvimi, bahçeciliğin en çok "kulaktan dolma" ilerleyen kısmıdır. Oysa doğru zamanlamanın üç ölçülebilir girdisi vardır: son don tarihi, toprak sıcaklığı ve gün uzunluğu. Bu üç veriyi kendi bahçenize göre sabitlediğinizde, hangi mevsimsel sebze grubunun ne zaman toprağa gireceği tahmin olmaktan çıkıp hesap haline gelir.

Adım adım kendi ekim takviminizi kurmak

1. Son ve ilk don tarihinizi yazın. Bulunduğunuz ilçenin ortalama son ilkbahar donu ile ilk sonbahar donu arasındaki gün sayısı, sizin "büyüme sezonu" uzunluğunuzdur. Akdeniz ve Ege kıyı şeridinde bu pencere 250 günü aşarken, İç Anadolu platolarında 160-180 güne, yüksek rakımlı Doğu Anadolu'da 110-130 güne kadar iner. Aynı ülkede iki katı fark demek, aynı tohum paketinin iki farklı takvimle ekilmesi demek.
2. Toprak sıcaklığını ölçün, hava sıcaklığına bakmayın. Bir mutfak termometresini sabah saatlerinde 5-8 cm derinliğe batırıp üç gün üst üste okuyun. Çimlenme kararını bu ortalama verir.

   Tür	Minimum toprak sıcaklığı	İdeal aralık
   Ispanak, marul, roka	4-5 °C	10-18 °C
   Bezelye, turp	5-6 °C	10-20 °C
   Havuç, pancar	7-8 °C	15-24 °C
   Mısır	12 °C	18-30 °C
   Fasulye, domates	15-16 °C	20-30 °C
   Biber, patlıcan, kabak	18 °C	22-32 °C

   Domatesi 12 °C toprağa dikmek ölüme yol açmaz ama kök gelişimini iki-üç hafta durdurur; iki hafta sonra dikilen fide çoğu zaman onu geçer.
3. Sebzeleri serin ve sıcak mevsim diye ikiye ayırın. Serin mevsim türleri (lahanagiller, yapraklılar, kök sebzeler, bezelye) 10-20 °C aralığında en iyi verimi verir ve hafif dona dayanır; hatta ıspanak ve lahanada don, şeker oranını artırdığı için tadı iyileştirir. Sıcak mevsim türleri (domatesgiller, kabakgiller, fasulye, mısır) 0 °C'yi görünce biter. Bu ayrım, takviminizin omurgasıdır.
4. Fide için geri sayım yapın. Tohum paketindeki "fide yaşı" bilgisini son don tarihinden geri sayın: biber ve patlıcan 8-10 hafta, domates 6-7 hafta, lahana ve brokoli 5-6 hafta, kabak ve salatalık yalnızca 2-3 hafta. Kabakgilleri erken ekmek işe yaramaz; kökü saksıda sıkışan fide, doğrudan tohumdan çıkanın gerisinde kalır.
5. Sonbahar ekimini ilk dondan geri hesaplayın. Formül basit: olgunlaşma süresi + 14 gün (sonbaharda kısalan günün yavaşlatma etkisi) + hasat penceresi. Örneğin 55 günde olgunlaşan bir turp için ilk don tarihinden yaklaşık 80 gün geriye gidersiniz.
6. Ardışık ekim uygulayın. Marul, turp, roka, fasulye ve havuçta tüm tohumu tek seferde atmak yerine 10-14 günlük aralıklarla 3-4 parti ekin. Aynı alandan aynı toplam ürünü alırsınız ama hasat üç haftaya değil, iki buçuk aya yayılır.
7. Sezonu mekanik olarak uzatın. Tünel, cam çerçeve veya agril örtü, etkili büyüme sezonunuzu her iki uçtan 2-3 hafta uzatır; bu, İç Anadolu'da bir turfanda ıspanak partisi daha demektir. Balkon ve teras koşullarında saksı toprağı hızlı ısınıp hızlı soğuduğu için bu tampon daha da değerlidir.

Kaba mevsim şeması

Sık yapılan hatalar

• Bunlar da ilginizi çeker

  • Evde Kompost Nasıl Yapılır
  • Bahçe Duvarı Yaşıllandırma
  • Balkon ve Teras Bahçeleme
  • Bahçenizde Yardımcı Böcekler
  • Elde Ettiğiniz Sebzelerden Tohum Çıkartma
  • Bahçe Aydınlatması Fikirleri