Bahçe İç

Domates Bitkisindeki Sırken Bitlerinden Kurtulma

Domates yapraklarının önce soluk yeşile, ardından sarıya dönmesi ve alt yüzeyde yapış yapış bir tabaka oluşması, çoğu ev bahçesinde tek bir sebebe işaret eder: yaprak biti kolonileri. Bunların içinde en sinsi olanı, çevredeki sırken (kazayağı) otlarında kışlayıp domatese geçen domates sırken biti popülasyonudur. Bu tür bir bulaşmada asıl mesele bitkiyi ilaçlamak değil, bitin geldiği kaynağı kurutmaktır; aksi halde her 10-14 günde bir aynı işlemi tekrarlarsınız.

Doğru Teşhis: Neyle Uğraştığınızı Ayırt Edin

Yanlış teşhis, yanlış ürün ve boşa giden iki hafta anlamına gelir. Alt yaprak yüzeyine büyüteçle bakın ve aşağıdaki farklara göre karar verin.

BelirtiSırken/yaprak bitiBeyazsinekKırmızı örümcek
Görünüm2-3 mm, armut gövdeli, yeşil-siyah, hareketsiz kümelerBeyaz kanatlı, dokununca havalanırNokta büyüklüğünde, ince ağ dokur
Yaprak tepkisiKıvrılma + sararma, damar arası solgunlukSararma, gümüşî parlaklıkSarı-bronz nokta taraması
Yapışkan salgıBelirgin (fumajin/karagöz küf gelişir)VarYok
Karınca trafiğiYoğunAzYok

Adım Adım Mücadele Programı

  1. Yoğunluğu ölçün. Rastgele 10 bitkinin tepe sürgününü ve 3. yaprağını kontrol edin. Yaprak başına 5-10 bireyin altındaysanız fiziksel önlemler yeter; 20-30 bireyi geçen ve tepe sürgünü sarmış kolonilerde doğrudan püskürtmeli programa geçin.
  2. Kaynağı temizleyin. Sıraların kenarında, duvar diplerinde ve saksı altlarında biten sırken, sirken benzeri kazayağı, ısırgan ve gelincik türü otları kökten sökün. Sökülen otları domates sırasının yanına bırakmayın; bitler bir gün içinde yürüyerek bitkiye geçer. Kompost yığınına atacaksanız yığının merkezine gömün. Yabancı ot baskısı yüksek bahçelerde toprak hazırlığı aşamasında yapılan malçlama, bu döngüyü sezon başında keser.
  3. Mekanik müdahale yapın. Ağır bulaşık tepe sürgünlerini makasla alın. Kalan kolonilere sabah saatlerinde basınçlı su tutun; yaprak biti kopunca bitkiye geri tırmanma oranı düşüktür. Bu adım popülasyonu tek seferde belirgin ölçüde geriletir ve sonraki ilaçlamanın etkinliğini artırır.
  4. Potasyum sabunu çözeltisi hazırlayın. Litreye 10-20 ml sıvı arap/potasyum sabunu. Etki tamamen temas esaslıdır: yaprağın alt yüzeyi ıslanmazsa sonuç alınmaz. Akşamüstü veya sabah erken uygulayın, 5-7 gün arayla 2-3 kez tekrarlayın.
  5. Neem (azadiraktin) veya yaz yağı ekleyin. Litreye 3-5 ml neem yağı + 1-2 ml sabun (emülsiyon için). Neem anında öldürmez; beslenmeyi ve deri değiştirmeyi bozduğu için etkisi 3-5 günde görünür. Sabunla dönüşümlü kullanmak direnç riskini azaltır.
  6. Karıncaları kesin. Karıncalar bitleri korur ve yeni yapraklara taşır. Gövde dibine yapışkan bant, saksı ayaklarına su hendeği veya karınca yem istasyonu uygulayın. Bu adım atlanırsa ilaçlama sonrası yeniden bulaşma hızlanır.
  7. Doğal düşmanı besleyin. Uğur böceği larvası, altıngöz ve Aphidius parazitoitleri koloniyi 2-3 haftada çökertebilir. Domates sıralarının başına kişniş, tere, kadife çiçeği ekmek bu faydalıları çeker.